THE WALL STREET JOURNAL: RECEP TAYYİP ERDOĞAN İLE MÜLAKAT

NEW YORK, 07/10

SORU: Ermenistan sınırının yeniden açılmasına ilişkin protokolün cumartesi günü imzalanacağına inanıyor musunuz? Ermenistan ve AzerbaycanCumhurbaşkanları arasında cumartesi günü DağlıkKarabağ sorunu konusunda yapılacak görüşmede birilerleme kaydedilmesi olası mıdır?

RECEP TAYYİP ERDOĞAN: Sorunuz için teşekkürler,bu soruyu sormanıza memnun oldum. Ermenistan tarafından10 Ekim’e kadar olumsuz bir gelişme olmazsa, DışişleriBakanımız bu anlaşmayı Ermenistan Dışişleri BakanıEdward Nalbandyan ile 10 Ekim’de imzalayacak. Ben buanlaşmanın imzalanması konusunda bir sıkıntı olduğunudüşünmüyorum çünkü, dünyanın da bildiği ve tekrargöreceği gibi biz verdiğimiz sözlere sadığız. Buyüzden, metinde bir değişiklik olmadığı sürece buanlaşmayı şimdi bile imzalamaya hazırız.

Ayrıca, Minsk Grubu’nun da (Dağlık Karabağbölgesine ilişkin barış görüşmelerinin gözlemcisiuluslararası grup) bu anlaşmanın imzalanmasınaşahitlik etmesini isteriz aslında. Fransızlargelmezse belki de ABD’liler ya da Ruslar gelebilir.Bunlara ek olarak, Moldova’daki görüşme de çokönemlidir. Çünkü, Ermeniler bazen bu anlaşmanınAzerilerle bir ilgisi olmadığını söylese de gerçekteilgisi vardır. Çünkü, Cumhurbaşkanı Sarkisyan, kısabir süre önce uluslararası bir ziyareti sırasındaErmeni diasporasının tepkisiyle karşılaştı. Dolayısıyla,diasporanın tepkisi karşısında ne yaptığı önem taşıyor.Taviz vermezse ve Ermenistan’daki siyaseti Ermenidiasporası değil de Ermenistan hükûmeti belirliyorsailerleme kaydedebileceğimizi düşünüyorum. Bizegelince, herhangi bir sıkıntımız yok. Ancak budurum Ermenistan hükûmetine bağlı.

Parlamentoya gelince, tabii ki bu durum herdemokratik ülkede ve demokratik parlamentodaaynıdır. Hükûmet bir yasa tasarısı hazırlayıpParlamentoya gönderir ve bunun üzerinde gizli biroylama yapılarak herkes istediği yönde oyunukullanır ve bunu kimse kontrol edemez. Biz bunubirkaç yıl önce 1 Mart Tezkeresi sırasında yaşadık.Hükûmet bir tezkere hazırladı ve Meclise gönderdiancak tezkere Mecliste onaylanmadı, Meclisçoğunluğunun oyunu alamadı ve Meclisten geçemedi.Ben bu tezkere meclise gönderildikten sonra 2003yılında Başbakan oldum. Irak’a gönderilecekbirliklere yönelik yeni bir tezkere hazırladık.O zaman ikinci tezkere Meclisten gereken oyu aldıancak, ikinci tezkere geçtiğinde ABD’li dostlarımızve Irak’taki kardeşlerimiz birliklerin Irak’ageçmesini istemediler dolayısıyla ikinci tezkereyürürlüğe girmedi.

Önemli olan budur ve bunun altını çizmekistiyorum çünkü bu belki de en önemli noktadır.Ermenistan, politikalarının Ermeni diasporasıtarafından rehin alınmasına izin vermemelidir.Siyasetin uygulanması hükûmete bırakılmalıdır.Bu bağlamda, Dağlık Karabağ konusunda Moldova’dayapılacak görüşme çok önemlidir çünkü, DağlıkKarabağ’a ve nerede durduğuna bakarsanız aslındaçözümlenecek çok fazla sorunun kalmadığınıgörürsünüz. Yedi bölge dışında beş bölgede çözümevarıldı ve iki bölge, Laçin ve Kelbahar bölgesininbüyüklüğü konusunda bir sorun vardır. Bu sorunlarınçözülmesinin olumlu sonuçları olabilir. Dolayısıylasonuçta daha iyiye doğru bir ilerleme söz konusu.Ancak, biz olumlu adımlarımızı attık. Bir süredir deolumlu adımlar atıyoruz. Örneğin Erivan-İstanbularası uçuşlara izin verdik, kargo seferleri deserbest. Ermenistan’dan gelip Türkiye’de yaşayanve gerekli yasal evrakları olmayan 40 bin Ermenibulunuyor. Biz bunların kalmalarına izin veriyoruz,geri göndermiyoruz. Aslında bunlar çok önemlimesajlardır.

SORU: 10 Ekim’deki imza, Moldova’daki görüşmedekaydedilen ilerlemeye bağlı mıdır?

ERDOĞAN: Anlaşma, 10 Ekim’de imzalanacak.Moldova’da olanlarla bir alakası yok. Ancak, tabii kiMoldova’daki olumlu gelişmelerin tüm sürece kesinlikleolumlu bir etkisi olacaktır.

09.10.2009