KAAN SOYAK: TÜRKİYE AZERBAYCAN VE ERMENİSTAN’IN BİR ADIM ATMASINI BEKLERSE BELİRLİ BİR SÜRE YİNE BE

Kaan Soyak, Azerbaycan seçimlerinin önemli olduğunun altını çizerek, Azerbaycan ve Ermenistan’ın uzlaşmaya gelmesi demek her iki taraftan da özveride bulunulması demektir. Bulunulacak bir özveri siyasi parti liderlerinin pozisyonlarını da tehlikeye atacaktır. Fakat Azerbaycan’da iç barış olmazsa o da bir anlamda kötü durumda muhalefet şimdiden yürümeye başladı, seçimlerden sonra muhalefetin daha da aktif bir şekilde yürüyeceği fikrindeyim. Mutlaka bir çözüme gelinmesi lazım şu anda tren yolu projeleri konuşuluyor, birisi Ermenistan üzerinden geçen tren yolu diğeri ise Kars’tan Tiflis’e giden tren yolu Burada Kars Tiflis demiryolu yapılırsa Azerbaycan hiç taviz vermemeye hazır halde. Ermenistan üzerinde de hattı açacak olursak bu kez de Ermenistan hiç taviz vermemeye hazır dolayısıyla bu durum tam bir sakal bıyık durumu haline gelmiş, Türkiye’nin de aktif bir şekilde nasıl devreye gireceği konusunda şaşırmış bir duruma geldiğini belirten Türk Ermeni İş Geliştirme Konseyi Başkanı Kaan Soyak, Türkiye’nin şu ana kadar çok büyük adımlar attığını vurgulayarak, Uçuş izinleri konusunda ve Ermeni vatandaşlarının Türkiye’de çalışmalarına bir şekilde göz yumuluyor. Türk Dışişlerinde gerçekten olumlu bir hava var. Ermenistan’dan ufak bir jest beklendi küçükte olsa bir adım beklendi maalesef bu adım gelmedi. Mesala Ermenistan bu görüşmelere bağlı kalmadan işgal ettikleri topraklardan bir tanesinden hareket etse bu bir olumlu adımdır. Türkiye olumlu bir adım atana üç adımla karşılık veren bir ülkedir. Ermenistan’ın niye adım atmadığını düşündüğümüzde de Rusya’nın etkisi var. Rusya Federasyonu ne kadar dostluğu istese de Abazya konusunu koz olarak kullanıyor. Rusya da Abazya çözülmeden, Gürcistan’dan istediklerimizi almadan, bu konuda Ermenistan’ı rahat bırakmam diye bir düşünce var. Dolayısıyla Kazan görüşmeleri ve Azerbaycan seçimleri biraz uzlaşmaya yakın iki hükümet ama Koçaryan’ında durumu kolay değil Ülkede demokratikleşmeyle ilgili talepler çok fazla Koçaryan’ın bundan sonra ki seçimlerde böyle giderse Ermenistan’da kazanamayacağı konuşuluyor. Bu çerçevede Türkiye ne yapabilir, Türkiye Azerbaycan’ın ve Ermenistan’ın bir adım atmasını beklerse belirli bir süre yine bekleyebilir. Burada ben olsam bütün bunları bir tarafa bırakıp sınırı açıp iş adamlarımı, Gazetecilerimi yollarım oraya ve Ermenistan’ın kendi iç bünyesinde politika değişikliği yapması konusunda daha başka bir lobi yapardım. Tabi o da kolay bir iş değil bu seferde Türk tarafı sınır açılırsa Ermenistan hiç taviz vermeyecek görüşüne sahip olacak bu da doğrudur. Böylece halklar mağdur bir durumda kalıyorlar, aslında halklar arasında herhangi bir düşmanlık ve sorun yok. Sadece ortalık kilitlenmiş bir durumda umarım Azerbaycan seçimlerinden sonra mutlaka bir adım atılır, Aliyev’de Kazan görüşmeleri sırasında ki bu ilerlemeleri seçimden sonra sürdürmezse onun içinde durumun o kadar kolay olmadığını söyledi.

-AB PARLAMENTOSUNDA ALINAN KARARLAR ERMENİSTAN’IN DA HOŞUNA GİTMİYOR-

Kaan Soyak, halkın bilmesi gerekir ki Avrupa parlamentosunda alınan kararların şu anda Ermenistan’ın da hoşuna gitmediğine inanıyorum dedi. Ancak AB’ye girmiş bir Türkiye’yi Ermenistan Devleti daha çok istiyor, çünkü komşusu AB üyesi niye istemesin bu gün kim istemez ki böyle bir şeyi. Ermenistan’da Türkiye’nin Avrupa Birliğine girmesini son derece destekliyor bunu diplomatlarının da birkaç kere söyledilklerini belirten Soyak, Avrupa Birliğinin aldığı karar tavsiye niteliğindedir. Onaylanmasına rağmen hiçbir hukuki geçerliliği yok. Türkiye’nin görüşmelere başlamasını etkileyici bir süreç değil sadece üye olunduğu zaman dikkate alınacak o zamana kadar da zaten Türkiye ile Ermenistan soykırım ve tarihle ilgili konuları aşacaklardır. Türkiye Başbakanımızın verdiği teklif iki Ülkenin tarih komisyoncuları toplansın Ermenistan ve Türkiye’de açılmayan bir çok arşiv var bu arşivler açılsın demesi son derece olumlu. İki Ülke Başbakanının gönderdiği mektupta Tek başına tarihi konuşmak Ermenistan’ın işine gelmedi diğer bütün sorunları da konuşmak Türkiye’nin işine gelmedi iki mektupta iki ülke tarafından anlaşılmadı. Ermenistan’ın yorumunu çok iyi biliyorum Tarih komisyonunu da konuşalım diyorlar ama ülkeler arası komisyon kuralım çünkü Türkiye’nin ileri sürdüğü aramızda bir çok konu var sınır, Kars anlaşması gibi bir sürü sorunlar Türkiye tarafından dile getiriliyor Ermeniler de hem bu sorunları diyorlar, hem de tarihi kapsayan iki ülke arasında ki kurulacak hükümetler arası komisyonda çözelim önerisini getirdiler bizden de tabi bu konuyla ilgili olarak bir adım çıkmadı dedi.

DOĞU KAPI AÇILIRSA ERMENİSTAN’IN BEKLENTİLERİ NELERİ GETİRİR

Ermenistan’ın taban halkının Türkiye ile dostluk istediğini vurgulayan Kaan Soyak, arabaya binip Kars ve Ağrı dağına gidip bütünleşmek istiyorlar. Kars’ta da bir çok insan tanıdım Erivan’ın köylerinden gelmiş Ermenistan’da da bir çok insan var buralardan gitmiş bu halklar buralı onları sadece sınır ayırmış, buraları gelip ziyaret etmeyi çok istiyorlar, ufak tefekte olsa ticaret yapmak istiyorlar burada para paradır bir dolar bile önemlidir niye olmasın. Türkiye ile yakınlaşıp iş yapabilmek için Ermenistan halkının büyük bir beklenti ve isteği olduğuna değinen Kaan Soyak bu senenin ilk altı ayında Ermenistan’a 120 bin yabancı gitmiş, 2006 yılında ki beklenti ise Kars’ın iki saat ötesinde ki yere 200 binin üzerinde. Bu ilk altı ayda gelen 120 bin turistin 25 bin’i otellerde kalmış, 90 bin civarı da pansiyon gibi evlerde kalmış, yapılan araştırmaya göre bu gelen 120 bin kişiden hepsi bir günlüğüne ani’ye gelmek istiyorlar. Bunu hesapladığımızda Kars’a gelseler günlük 100 dolar harcasalar 12 milyon dolar eder yani Kars ilk altı ayda 12 milyon dolar alacaktı burası için 12 milyon dolar az paramıdır. Burada o zaman sanayi ve el sanatları ilerlerdi.

AZERBAYCAN’IN DOĞU KAPIYLA İLGİLİ TÜRKİYE ÜZERİNDE Kİ ETKİSİ

Azerbaycan’ında biraz daha ılımlı yaklaşım içine girmesi gerektiğini sözlerine ekleyen Kaan Soyak, Azerbaycan’a hiçbirimiz haksız demiyoruz, tabiî ki işgal edilen topraklarından Ermeniler’in çıkması lazım ama bunu uluslar arası bünyede daha rahat ararız, bu şekilde elimiz kolumuz bağlı olduğunu ve Kars Milletvekillerine büyük iş düştüğünü vurgulayarak Milletvekilleri bu konuda ne kadar duyarlı hareket ediyor bilmiyorum ama Türkiye’nin sınır illerine, sınır bölgelerine yakınlaşmasına AK Parti son derece sıcak bakıyor.

Türkiye Azerbaycan’ı hiçbir zaman bırakmamalıdır bu çok önemlidir. Azerbaycan’ını da Türkiye dış politika da nasıl politika ve diplomasi yapılması konusunda eğitmelidir. Azerbaycan’ın tamamen Türkiye’nin yönlendirmesine ihtiyacı var bugünkü Azeri politikası orayı kapat, burayı kes şeklinde bununla herhangi bir ilerleme olmuyor. Bugün hiçbir ülke izolasyonlarla teslim olmaz ki Kafkaslar’ın hepsi çok gururlu, Azeriler, Ermeniler, Gürcüler ve Türkler de gururlu benim bir gazeteci arkadaşım Türkiye ile Ermenistan arasında ki sorunu milli gurur yani milli inat olarak ifade etti. Böyle olacağını zannetmiyorum Türkiye Azerbaycan’ı da ikna ederek sınırı açarak Avrupa ve Amerika’nın çok rahat bir şekilde nufüs ederek bu çözüme daha yardımcı olmasını sağlayabilir. Azerbaycan’ın dışında kapının açılması için hiçbir sorun yok. Diğer sorunlar sınır açılıp diplomatik ilişkilerin kurulmasından sonra mutlaka bir çözüme ulaşacaktır. Çünkü biz dahil herkesin gerçek tarihimizi öğrenme hakkımız var. Ermeniler’inde öyle açılmamış bir çok arşiv var bugün Türk tarih Kurumunda Hikmet Özdemir yalnızca bu konu üzerinde araştırma yapıyor onun araştırmaları tam açıklanmadı bu yıllarca sürecek bir çalışma ama 1915 yılını öğrenmemiz lazım Türkiye açısında da çok karanlık bir yıl Gelibolu savaşları var, bir taraftan Ermeniler soy kırım olduğunu iddia ediyorlar, diğer taraftan Çanakkale’de ölen 200 bin Türk’ün arasında Ermeniler’de var yani bu da Ermenileri şaşırtıyor.

Ermeniler’inde Türklerden öğreneceği çok şeyler var, Türklerinde Ermenilerden öğreneceği çok şeyler var olduğunu belirten Kaan Soyak, Sınırlar açılıp diplomatik ilişkiler kurulduktan sonra Soykırım iddialarıyla ilgili konuların çok daha yumuşak ve her iki ülkeyi de rencide etmeyecek bir şekilde çözüleceğine inanıyorum dedi.

ERMENİSTAN’IN MİLLİ GELİR DÜZEYİ

Ermenistan’ın diyaspora’dan çok para aldığını söyleyen Kaan Soyak, 2004 yılında Ermenistan’a Yurtdışından aileden aileye transfer olarak 800 milyon dolar para girdi. Bu sene 1 milyon doların üzerinde para bekleniyor 2 milyon nüfusa 1 milyon doların üzerinde para geldiğini düşünürsek onların mali durumlarında sıkıntı yok, sadece Kuzey Kıbrıs gibi hafif tembelleşiyorlar, dışarıdan hazır parayla yaşamaya alışıyorlar fakirleşmiyorlar ama çalışarak değilde hazır parayla yaşamaya alışmışlar. Ev fiyatları orada artmış bir durumda 50 bin dolar olan evler şimdi 150 bin dolar olmuş, ev kiraları 300 dolarken bin ve bin 500 dolara çıkmış Ermeni diyasporası dışarıda çok güçlü 6 milyona yakın Ermeni diyasporası var bunların hepsi gelmek istiyorlar sınırlar açılsa ani’ye de gelmek istiyorlar. Biz Yurtdışında ki Ermenileri işadamı olarak Anadolu’ya çekmek istiyoruz. Türk işadamları Ermenistan’a gidip geliyor, ama İstanbul’a veya Trabzon’a gidip oradan uçakla gidiyorlar burada Kars’ın ne suçu var kapatacaksan hepsini kapat. O zaman buradan da uçak kalksın Azerbaycan burada da Milliyetçi akımları güçlendirmeye çalışıyor akıllı olalım biz gerçekleri gören bir halk olmamız lazım yani bugünkü Azerbaycan politikasını, bugün kü Azerbaycan’ın işgal altında ki topraklarını hiç kimse doğru bulmuyor bu konuda bir ayrılığımız yok işin nasıl çözülmesi gerektiğinde hem fikir değiliz. Ermenistan 5 bölgeden geri çekilmeyi bu gün kabul ediyorsa 5 bölgeyi al diğer bölgelerle ilgili görüşmeler sürsün Ama Azerbaycan geçmiş dönemlerde bir bölgeye razıyken şimdi hepsini alayım diyor bu hiçbir uluslar arasında mümkün değil işgal edilen toprakların çözümü bir kerede oluyor diyen Soyak çalışmalara el birliği ile devam edeceğiz bu yapılan çalışmalar Kars’ın Erzurum’un bir geleceğidir ülkeye nereden para gelecekse ülkeyi oradan destekliyorum Türkiye’nin daha aktif bir politika izleyerek Ermenistan ve Azerbaycan’ı bir araya getirmesi lazım uzlaştırması lazım herkes bekleyiş içinde ama geçmişe göre sınırın açılmasını isteyen daha çok insan var. Azeri diyasporasının da Amerika da organize olması lazım dedi.

News Source:  KARS ÖNDER GAZETESİ 13.10.2005